Hỗ trợ trực tuyến

Hỗ trợ tìm kiếm

 Chứng khoán
   Tỷ giá
 Giá vàng
 Thời tiết
Mã CK TC Khớp lệnh +/-
Giá KL

Liên kết website

THỐNG KÊ

  • Đang online: 3
  • Tổng số truy cập: 852071
 Cần đổi mới tư duy trong công tác xây dựng, quản lý quy hoạch

 

Cần đổi mới tư duy trong công tác xây dựng, quản lý quy hoạch
 
Ngày 18/11/2011 vừa qua, tại Quảng Ninh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tổ chức Hội thảo “Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam - Thực trạng và đề xuất một số giải pháp”. Hội thảo thu hút được sự tham gia của đông đảo chuyên gia trong công tác quy hoạch, các nhà quản lý, đại diện các bộ, ngành và địa phương. Bên lề Hội thảo, phóng viên Tạp chí KCN Việt Nam đã có cuộc trao đổi với ông Vũ Quang Các – Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch, Bộ Kế hoạch và Đầu tư về một số vấn đề liên quan đến quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam.

PV: Thưa ông, khái niệm “quy hoạch” hiện đang được sử dụng khá phổ biến trong đời sống xã hội và trong nhiều trường hợp là không đúng với bản chất của nó. Vậy xin ông cho biết, hệ thống quy hoạch tại Việt Nam hiện nay gồm những loại gì và do cơ quan nào thực hiện quyền hạn và trách nhiệm quản lý nhà nước?
Ông Vũ Quang Các: Hệ thống các loại quy hoạch tại Việt Nam hiện nay được quy định tại nhiều văn bản quy phạm pháp luật, tuy nhiên có thể gom thành 3 nhóm chính sau:
- Một là, quy hoạch sử dụng đất được quy định tại Luật Đất đai 2003, Nghị định 181/2006/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai; quy hoạch sử dụng đất do Bộ Tài Nguyên và Môi trường và các Sở Tài nguyên và Môi trường địa phương lập và trình phê duyệt.
- Hai là, quy hoạch xây dựng và quy hoạch Đô thị được quy định tại Luật Xây dựng 2005, Nghị định 08/2005/NĐ-CP ngày 24/01/2005 và Thông tư 07/2006/TT-BXD, Luật Quy hoạch đô thị 2009 và các Nghị định hướng dẫn. Quy hoạch xây dựng và quy hoạch đô thị do Bộ Xây dựng và các Sở Xây dựng địa phương lập và trình phê duyệt.
- Ba là, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội được quy định tại Nghị định 92/2006/NĐ-CP, Nghị định 04/2008/NĐ-CP và các Thông tư 01/2007/TT-BKH, 03/2008/TT-BKH. Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội bao gồm: quy hoạch tổng thể phát triển các vùng kinh tế - xã hội, các lãnh thổ đặc biệt (vùng kinh tế trọng điểm; KKT, KKT quốc phòng, KCN, KCX, khu công nghệ của cả nước; hành lang kinh tế, vành đai kinh tế); quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội cấp tỉnh; quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực và sản phẩm chủ yếu trên phạm vi cả nước.
Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội có sự tham gia của rất nhiều các Bộ, ngành, UBND cấp tỉnh, các Sở, ban, ngành của tỉnh và UBND cấp huyện. Điều này đã được quy định tại Nghị định số 92/2006/NĐ-CP và Nghị định số 04/2008/NĐ-CP: “Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước đối với công tác quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội; Bộ Kế hoạch và Đầu tư chịu trách nhiệm trước Chính phủ và thực hiện sự phân công của Chính phủ về công tác này. Chính phủ phân công, phân cấp quản lý và trách nhiệm về thực hiện công tác quy hoạch cho các Bộ, ngành và UBND cấp tỉnh, cấp huyện”.
Nghị định 92/2006/NĐ-CP cũng nêu rõ: Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội cả nước/vùng, lãnh thổ là luận chứng phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức không gian các hoạt động kinh tế - xã hội hợp lý trên lãnh thổ quốc gia/lãnh thổ nhất định trong một thời gian xác định. Quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực là luận chứng, lựa chọn phương án phát triển và phân bố ngành, lĩnh vực hợp lý trong thời kỳ dài hạn trên phạm vi cả nước và trên các vùng, lãnh thổ.
PV: Ông đánh giá thế nào về vai trò và những đóng góp của công tác quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội đối với sự phát triển của đất nước trong thời gian qua?
Ông Vũ Quang Các: Trong thời gian qua, công tác quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội đã góp phần không nhỏ vào việc định hướng phát triển tổng thể và dài hạn của các cấp, các ngành và các địa phương, làm căn cứ cho việc xây dựng các Văn kiện Đại hội Đảng các cấp, xây dựng các kế hoạch 5 năm, hàng năm và cung cấp thông tin cần thiết cho việc xây dựng các chương trình phát triển, các dự án hợp tác quốc tế, kêu gọi đầu tư trong và nước ngoài. Cụ thể:
- Vị trí, vai trò của công tác quy hoạch trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa từng bước được đổi mới và đi vào nề nếp.
- Quy hoạch phát triển các vùng, lãnh thổ và địa phương đã đảm bảo được tính thống nhất giữa chiến lược, quy hoạch, góp phần quan trọng cho việc xây dựng các kế hoạch 5 năm, hàng năm, các chương trình, dự án ưu tiên đầu tư của các ngành và địa phương.
- Hệ thống các giải pháp thực thi quy hoạch đã thực sự đóng vai trò nền tảng trong việc xác định các nhiệm vụ trọng tâm, các cơ chế chính sách và phương thức tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ đặt ra từng thời kỳ. Đã chuyển dần trọng tâm sang quy hoạch định hướng phát triển, đồng thời chuyển dần việc điều hành kế hoạch từ can thiệp vi mô sang duy trì cân đối vĩ mô, sử dụng những công cụ gián tiếp, gắn với việc xây dựng kế hoạch theo chương trình mục tiêu nhằm giải quyết những vấn đề bức xúc nhất về kinh tế - xã hội. 
PV: Bên cạnh những tác động tích cực, công tác quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội thời gian qua có những hạn chế, vướng mắc gì cần tháo gỡ, thưa ông?
Ông Vũ Quang Các: Thực tiễn công tác quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian qua đã bộc lộ những hạn chế, vướng mắc:
Thứ nhất, cơ sở pháp lý liên quan đến công tác quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội chưa hoàn thiện. Đến nay, văn bản pháp lý cao nhất điều chỉnh trong lĩnh vực quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội chỉ là các Nghị định của Chính phủ (Nghị định 92/2006/NĐ-CP và Nghị định 04/2008/NĐ-CP). Các nghị định và văn bản hướng dẫn thực hiện các nghị định về quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội một mặt chưa bao quát toàn diện các hoạt động quy hoạch và cơ chế quản lý quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, mặt khác chưa thống nhất với những văn bản tương đương về quy hoạch xây dựng và quy hoạch sử dụng đất.
Thứ hai, quy trình xây dựng quy hoạch chưa khoa học. Phương pháp quy hoạch chưa bài bản, sự phối hợp thiếu chặt chẽ, không ăn khớp giữa các cấp, các ngành và mức độ tham gia hạn chế của các tổ chức xã hội, các nhà khoa học và cộng đồng dân cư trong việc lập quy hoạch đã làm giảm tính khả thi của quy hoạch, gây ra sự lãng phí nguồn lực của xã hội.
Thứ ba, công tác quản lý quy hoạch còn nhiều bất cập. Việc xây dựng kế hoạch lập quy hoạch hàng năm chưa được chú trọng, trình tự các quy hoạch chưa được quy định thống nhất giữa các ngành, lĩnh vực trong phạm vi cả nước nên thực tế số lượng quy hoạch được phê duyệt quá nhiều. Công tác điều hành thực hiện quy hoạch vẫn còn gặp nhiều khó khăn; phân cấp chưa đồng bộ giữa các cấp, các ngành. Công tác kiểm tra, giám sát thực hiện quy hoạch chưa đi vào nề nếp, chưa phát huy được hiệu quả trong việc đánh giá, điều chỉnh kịp thời những bất cập về nội dung cũng như quản lý nhà nước về quy hoạch.
Thứ tư, những quy định về kinh phí cũng như lựa chọn tư vấn lập quy hoạch chưa rõ ràng. Các quy định về kinh phí quy hoạch còn chưa đầy đủ và chưa thống nhất; thiếu những quy định điều chỉnh các hoạt động của tư vấn (quy định về năng lực chuyên môn, quy trình đấu thầu tư vấn, cơ chế phối hợp và tham vấn cộng đồng trong quá trình xây dựng và giám sát thực hiện quy hoạch...).
Thứ năm, sự đồng bộ, thống nhất giữa quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất chưa được các cấp, các ngành chú trọng.
PV: Vậy trong thời gian tới, chúng ta cần thực hiện những giải pháp gì để đổi mới và nâng cao hiệu quả quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, thưa ông?
Ông Vũ Quang Các: Hội nghị lần thứ 3 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI nhấn mạnh“Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội phải cụ thể hóa được những mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ do Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đề ra”, “Quy hoạch phải có tầm nhìn xa, không bị tư duy nhiệm kỳ, tư tưởng cục bộ, bệnh thành tích, chủ quan duy ý chí hay lợi ích nhóm chi phối”. Quan điểm phát triển trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội thời kỳ 2011-2020 cũng nêu rõ: “Phát triển nhanh và bền vững phải luôn gắn chặt với nhau trong quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển kinh tế - xã hội”; định hướng cho công tác quy hoạch trong thời gian tới là: “Đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch và điều hành phát triển kinh tế theo cơ chế thị trường, đồng thời thực hiện tốt chính sách xã hội”.
Những khó khăn, hạn chế của công tác quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian qua đặt ra một yêu cầu cấp thiết là cần phải đánh giá một cách khách quan, toàn diện công tác quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội cả về khía cạnh pháp lý; mục tiêu, quan điểm, nhận thức về quy hoạch; về đối tượng, phạm vi, nội dung, chất lượng công tác quy hoạch; phương pháp lập quy hoạch; sự đồng bộ và liên kết của quy hoạch. Đồng thời, cần đánh giá kết quả, hạn chế, vướng mắc về phân cấp quản lý nhà nước; chức năng, nhiệm vụ, vai trò của cơ quan quản lý nhà nước về quy hoạch từ Trung ương tới địa phương cũng như cách thức điều hành thực hiện quy hoạch. Ngoài ra, cần tiến hành tổng kết những kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới về quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là khả năng áp dụng vào thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam.
Theo đó, cần đổi mới tư duy trong xây dựng, quản lý quy hoạch; đổi mới phương pháp lập quy hoạch, cách thức điều hành thực hiện quy hoạch và hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có việc sớm ban hành Luật Quy hoạch.
Thời gian qua, với tư cách là cơ quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ và thực hiện sự phân công của Chính phủ về quản lý nhà nước đối với công tác quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tiến hành một số cuộc điều tra về quản lý quy hoạch, tổ chức các hội thảo và tham vấn ý kiến của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, các địa phương, doanh nghiệp và người dân về công tác này. Trên cơ sở đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tổng hợp, nghiên cứu, đề xuất những chính sách, biện pháp nâng cao chất lượng của quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới và xây dựng Luật Quy hoạch trình Chính phủ và Quốc hội.
PV: Xin cảm ơn ông!
 
Hồng Vân (thực hiện
 Lượt xem: 179 (lần)

 TIN LIÊN QUAN